Door het warmteverlies te berekenen, kamer per kamer en voor het gebouw als geheel, kun je het vermogen van de warmteverspreiders en de warmteopwekker bepalen. Dit is een essentiële stap bij het ontwerpen van een efficiënt verwarmingssysteem.
Het berekenen van de warmtebelasting houdt in dat men het benodigde vermogen berekent om een gebouw of ruimte onder de koudste omstandigheden te verwarmen. Het gaat dus om een berekening van (het) warmteverliezen, waarbij eventueel rekening kan worden gehouden met extra vermogen om de verwarmingsinstallatie weer op gang te brengen.
Deze berekening is een eerste stap bij het bepalen van de grootte van een warmtegenerator (ketel, warmtepomp of een andere generator) of een afgiftesysteem (radiatoren, vloerverwarming, ...).
Er zijn verschillende methoden om deze warmtebelasting te berekenen, met elk hun voor- en nadelen.
Het berekenen van de warmtebehoefte is cruciaal. Deze tools laten je toe je klant het best mogelijke resultaat te bieden.
De warmteverliesberekening is een essentiële stap bij de dimensionering van een verwarmingssysteem, maar dit is niet altijd evident!
Leer via ons webinar hoe je aan de hand van de Buildwise Heatload applicatie* op een snelle manier een warmteverliesberekening kan uitvoeren voor een woning.
*De link naar de Heatload applicatie vind je verder op deze pagina.
De aanbevolen referentiemethode voor de berekening van de warmtebelasting is die van de Europese norm NBN EN 12831-1 (2017) of de bijbehorende nationale bijlage NBN EN 12831-1 ANB (2020). De nationale bijlage definieert de waarden van bepaalde factoren die voor België moeten worden gebruikt (buitentemperaturen, enz.) en stelt ook een zogenaamde “vereenvoudigde” methode voor in vergelijking met de referentiemethode van de Europese norm.
Met deze twee methoden kan het warmteverlies per ruimte en voor het gebouw in zijn geheel worden berekend. Daartoe moeten alle afmetingen van elke ruimte bekend zijn, evenals de transmissiecoëfficiënten (U-waarden) van de binnen- en buitenwanden en het schrijnwerk, het ventilatiesysteem (type, debieten) en de luchtdichtheid van het gebouw.
Aangezien deze methoden genormaliseerd zijn, bieden ze de meeste technische en juridische zekerheid in geval van geschil.
Tegenwoordig is het gebruikelijk dat men beschikt over EPB-documenten (EPB-verklaringen, EPB-certificaten, enz.) die informatie bevatten over de schil en de ventilatie van een gebouw.
Aan de hand van deze gegevens kan het warmteverlies van een volledig gebouw worden geschat. Ondanks enkele kleine verschillen met de berekeningsmethode van de eerder genoemde Europese norm, is het berekeningsprincipe vrijwel hetzelfde en zouden de resultaten vrijwel gelijk moeten zijn.
Je moet echter wel aandacht hebben voor een aantal zaken:
Bij bestaande gebouwen is het ook mogelijk om het warmteverlies van een gebouw te schatten op basis van het energieverbruik in het verleden. Deze aanpak kan interessant zijn bij renovaties of voor een eerste schatting, wanneer er geen meetstaat of U-waarden beschikbaar zijn. Deze methode kent echter enkele beperkingen. Ze is namelijk alleen van toepassing in volgende gevallen:
De volledige berekening volgens de norm geldt als referentie. Voor woningen heeft Buildwise een eenvoudigere en snellere berekening ontwikkeld die voor residentiële woningen resultaten oplevert die dicht bij die van de norm liggen.
Met deze methode is het niet langer nodig om alle opmetingen van de ruimte gedetailleerd in te voeren. Deze methode is uiteraard alleen toepasbaar op woningen met een standaardindeling (plafondhoogte < 3 m, normaal raamoppervlak). Voor ruimtes met zeer hoge plafonds of ruimtes met veel glas (vliesgevels, veranda’s) verdient het de voorkeur om de uitgebreidere methode uit de norm te gebruiken.
Met de webapplicatie Heatload kan je voor alle soorten gebouwen een gedetailleerde berekening uitvoeren volgens de norm NBN EN 12831-1 ANB 2020. In deze applicatie is het ook mogelijk om een van de drie andere hierboven genoemde methoden te gebruiken, die specifiek voor woningen zijn ontwikkeld.
Er zijn nog steeds veel bronnen die bij het dimensioneren van verwarmingsinstallaties verwijzen naar vermogens per vierkante meter of per kubieke meter. Deze waarden dienen om te controleren of het resultaat van een berekening in de juiste orde van grootte ligt, maar ze mogen niet worden gebruikt voor het dimensioneren.
Bij een renovatie waarbij een bestaand systeem wordt gebruikt, is het af te raden om het vermogen van de bestaande radiatoren te gebruiken om het warmteverlies te berekenen. Het is zeer waarschijnlijk dat de verwarmingselementen te groot zijn gedimensioneerd. Een correct uitgevoerde warmteverliesberekening heeft juist tot doel na te gaan of de bestaande verwarmingselementen voldoende vermogen hebben of niet, eventueel bij een lagere temperatuur dan de oorspronkelijke temperatuur.
