Als grote aannemer of sleutel-op-de-deuraannemer speelt u een centrale rol in de milieukwaliteit van gebouwen. Regelgeving, materialen, CO₂-beheer: Op deze pagina vindt u de nodige informatie om meer inzicht te krijgen en vandaag nog actie te ondernemen.
De overgang naar duurzamer bouwen is geen optie meer. Vanaf 2028 gelden er nieuwe wettelijke verplichtingen voor grootschalige nieuwbouwprojecten, en vanaf 2030 voor alle nieuwe gebouwen. Tegelijkertijd nemen opdrachtgevers steeds vaker milieucriteria op in hun bestekken. Bedrijven die op deze ontwikkelingen anticiperen, versterken hun concurrentievermogen en hun geloofwaardigheid op de markt.
Van draagstructuur tot binnenafwerking: elke keuze binnen een gebouw heeft een impact op het milieu. Deze pagina helpt je als bouwprofessional om doordachte, duurzame beslissingen te nemen die oog hebben voor de levenscyclus, herbruikbaarheid en langetermijnprestaties van je projecten.
💡Klik op de afbeelding en ontdek de kernboodschappen voor elk gebouwcomponent met concrete aanbevelingen en valkuilen voor de milieuprestatie.
De Europese richtlijn inzake de energieprestatie van gebouwen (EPBD) maakt het voortaan verplicht om de milieu-impact van nieuwe gebouwen te berekenen. Deze berekening heeft betrekking op het aardopwarmingsvermogen , uitgedrukt in kgCO₂-equivalent, en dekt de volledige levenscyclus van het gebouw met inbegrip van energie en bouwmaterialen.
Vanaf 2028 — Voor alle nieuwe gebouwen > 1 000 m²
Vanaf 2030 — Voor alle nieuwe gebouwen
De milieu-impact moet al vanaf de ontwerpfase in de algemene afweging worden meegenomen. De keuze van bouwmaterialen zal niet langer uitsluitend berusten op de energie- en technische prestaties ervan, maar ook op de impact op het milieu.
Daarom zal bij het vervangen van een materiaal op de bouwplaats voortaan ook de milieu-impact ervan moeten worden gecontroleerd. Deze elementen van de EPBD-richtlijn zullen worden opgenomen in de regionale regelgeving, die in de praktijk tevens de eisen en het te volgen tijdschema zal omvatten.
TOTEM is een gratis Belgische tool voor levenscyclusanalyse (LCA), ontwikkeld door de drie gewesten. De tool maakt het mogelijk om de milieu-impact te berekenen van:
Vanaf 2028 zou TOTEM (in bepaalde regio's nog te bevestigen) de standaardtool worden voor de berekening van de milieu-impact van nieuwe gebouwen in het kader van de EPB-regelgeving.
De CO₂-prestatieladder is een beheersysteem voor CO₂-uitstoot dat bouwbedrijven helpt bij het evalueren en verminderen van hun eigen CO₂-voetafdruk. Afhankelijk van het project kan deze tool u bovendien een financieel voordeel opleveren volgend op de toekenning door de opdrachtgever.
Bij projecten waarin de CO₂-prestatieladder is opgenomen, kent de opdrachtgever een fictief voordeel toe aan de offerte van de aannemer die kan aantonen dat zij een bepaald ambitieniveau op het gebied van CO₂-prestaties nastreeft Hoe hoger het bereikte niveau, hoe groter het voordeel. Een bedrijf dat duurzaamheid in zijn dagelijkse praktijk integreert, heeft daardoor een streepje voor bij het binnenhalen van de opdracht.
💡 Opmerking: De evaluatiemethode van de CO₂-impact voor de prestatieladder is dezelfde als de methode gebruikt in het kader van de CSRD (GHG Protocol). Eén enkele evaluatie volstaat dus om aan de eisen van beide initiatieven te voldoen.
De Corporate Sustainability Reporting Directive of CSRD is een Europese richtlijn die de EU-vereisten stipuleert voor de rapportage over duurzame ontwikkeling door grote ondernemingen, met betrekking tot milieu-, maatschappelijke en beleidskwesties.
De Belgische ondernemingen die onder de CSRD vallen, tellen meer dan 1 000 werknemers en hebben een jaarlijkse netto-omzet van meer dan 450 miljoen euro. De eerste rapportage wordt verwacht in 2028, over het boekjaar 2027.
Voor ondernemingen met minder dan 1 000 werknemers die deel uitmaken van de waardeketen van een grotere onderneming die onder de CSRD valt, zal de te verstrekken informatie worden beperkt op basis van een vrijwillige rapporteringsnorm.
De Europese taxonomie is een classificatiesysteem dat de criteria vaststelt aan de hand waarvan wordt bepaald welke economische activiteiten als ecologisch duurzaam gelden, met als doel investeringen in die richting te sturen, in lijn met de doelstellingen van de Europese Green Deal.
Door te voldoen aan de criteria van de Europese taxonomie kunt u de duurzaamheid van uw activiteiten aantonen. Voor de bouw- en vastgoedsector gaat het met name om nieuwbouw, renovatie en sloop. Banken kunnen bijvoorbeeld het verstrekken van leningen afhankelijk stellen van de naleving van deze criteria.
GRO is een Belgisch, vrijwillig en opensource rapportagekader dat door de drie gewesten wordt gesteund. De tool biedt indicatoren en een methodologie om de duurzaamheid van een bouwproject te beoordelen, vanaf het ontwerp tot aan de oplevering.
De CIRC 4-indicator heeft specifiek betrekking op de milieu-impact van het gebouw. Voor deze indicator zijn ambitieniveaus gedefinieerd (Goed, Beter, Uitstekend). Al in de ontwerpfase van het project kunnen specifieke eisen worden gesteld om het beoogde niveau te bereiken.
De keuze van een product met een erkend milieulabel waarin de milieu-impact is opgenomen, biedt een extra garantie. Sommige labels baseren zich op de resultaten van een levenscyclusanalyse (LCA). Dit betekent dat het product voldoet aan vooraf vastgestelde milieuprestaties en binnen de door het label vastgestelde grenswaarden blijft. Wanneer u een product met een milieulabel voorschrijft, kunt u er zeker van zijn dat het voldoet aan de criteria van dat label.
Opgelet: Niet alle milieulabels beoordelen dezelfde aspecten. De criteria verschillen per productgroep en de milieu-impact wordt niet noodzakelijkerwijs bij alle milieulabels in aanmerking genomen. Bovendien zijn er niet voor alle materialen of producten milieulabels beschikbaar.
Voorbeelden van milieulabels de milieu-impact mee opnemen zijn Natureplus en EU Ecolabel.
Of het nu gaat om een muur, een vloer, een dak of een ander bouwelement, met TOTEM, kunt u de milieu-impact van een oplossing berekenen en deze vergelijken met die van technisch gelijkwaardige alternatieven. Zo kunt u uw keuze onderbouwen met objectieve gegevens.
💡 Tip: Begin met een van de vooraf gedefinieerde bouwelementen uit de TOTEM-database. Vervolgens kunt u een component eenvoudig aanpassen en de impact van beide oplossingen vergelijken.
Voor materialen met een grote milieu-impact, zoals beton (ongeveer 30% van de CO₂-uitstoot met betrekking tot bouwmaterialen in 2020), biedt TOTEM de mogelijkheid om een bepaalde betonsoort te kiezen op basis van de sterkte, de milieuklasse en het type cement. Het is ook mogelijk de hoeveelheid wapening per m³ beton in te stellen. Zo is het mogelijk om de haalbare milieuvoordelen te beoordelen door het gebruikte beton te optimaliseren op het niveau van het bouwelement en het gebouw.
💡 Tip: Alleen bepaalde betonelementen kunnen in de TOTEM-software worden geconfigureerd.
Hout, beton, metaal, ... Met de TOTEM-tool kunt u de totale milieu-impact van een gebouw evalueren en verschillende constructieve benaderingen voor hetzelfde project met elkaar vergelijken.
💡Tip: De bouwtechnieken verschillen naargelang de gekozen constructie. Om een zinvolle vergelijking te kunnen maken, is het van essentieel belang om het hele gebouw — inclusief de afwerking — in aanmerking te nemen, en niet alleen de constructie.
De milieu-impact van een bedrijf verminderen is een geleidelijk proces. De CO₂-prestatieladder helpt u hierbij door jaar na jaar te bereiken doelstellingen te definiëren. Afhankelijk van de bereikte mate van maturiteit — los van de daadwerkelijke uitstoot van het bedrijf — kunt u hogerop klimmen en concurrentievoordelen behalen bij projecten die deze tool in hun bestekken opnemen.
💡Tip: De evaluatiemethode van de CO₂-impact voor de prestatieladder is dezelfde als die van de CSRD. Met één enkele evaluatieprocedure kan dus aan de eisen van beide initiatieven worden voldaan.
Hebt u een vraag? Aarzel niet om ons te contacteren!
