Actieve koeling
Wanneer preventieve maatregelen tegen oververhitting ontoereikend zijn, zorgt actieve koeling ervoor dat het gewenste thermische comfort behouden blijft.
Realisatie van actieve koeling via koelmachines
Actieve koeling wordt gerealiseerd met behulp van een koelmachine, bijvoorbeeld een omkeerbare warmtepomp. Ontdek hieronder de belangrijkste aandachtspunten.
Actieve koeling met een omkeerbare warmtepomp
De meeste warmtepompen zijn omkeerbaar. Dat betekent dat ze in de winter warmte kunnen produceren en in de zomer koeling.
Bij lucht/water-systemen wordt het koelvermogen vaak beperkt door het afgiftesysteem (bijv.: vloerverwarming, ventiloconvector, convector met ventilator) en door de noodzaak om condensatie te voorkomen.
In het artikel 'Vergelijking van duurzame koelsystemen' worden de prestaties van verschillende actieve systemen vergeleken.
Compatibiliteit van het afgiftesysteem
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen koeling en verfrissing:
- Koeling: er wordt koud water (5 °C < T < 16-18 °C) gebruikt en het distributie- en afgiftesysteem is geschikt voor condensatie
- Verfrissing: geen condensatie (T > 16-18°C).
Met gewone radiatoren en convectoren is het niet mogelijk om ruimtes te koelen. Stralingsoppervlakken (vloer, muur en plafond) zijn geschikt voor verfrissing, waarbij stralingsplafonds het meest geschikt zijn. Ook convectoren met ventilatoren en ventiloconvectoren zijn geschikt voor verfrissing. Sommige ventiloconvectoren zijn uitgerust om condenswater op te vangen en af te voeren. Ze kunnen werken met gekoeld water, waarvan de temperatuur kan dalen tot 5 °C.
➡️ De nieuwe Dimensioneringsmethode 25 biedt je meer informatie.
Moet je een koeltechnicus zijn om een warmtepomp te installeren?
Zodra er met koelmiddel moet worden gewerkt, bijvoorbeeld bij het vullen van een nieuwe installatie of het onderhoud van een bestaande installatie, is een certificaat als koeltechnicus verplicht. Als de verwarmingsinstallateur niet over dit certificaat beschikt, zal hij met een koeltechnicus als onderaannemer samenwerken.
Een uitzondering: de installatie van een monoblokwarmtepomp, waarbij het koelmiddel in de fabriek is afgedicht.
De lucht/lucht-warmtepompen
Lucht/lucht-warmtepompen worden vaak geïnstalleerd met het oog op koeling in de zomer. De meeste zijn echter omkeerbaar en kunnen het gebouw in de winter en in het tussenseizoen ook zeer efficiënt verwarmen. In dat geval is het belangrijk om de plaatsing van de binnen-units zo te kiezen dat ze ook voor verwarming nuttig zijn, waarbij overlapping met het bestaande verwarmingssysteem moet worden vermeden.
Prestaties van warmtepompen in de koelmodus
De koelprestaties van warmtepompen worden gemeten aan de hand van de SEER-waarde, die het equivalent is van de SCOP-waarde voor verwarming. Om de prestaties van de apparaten te verbeteren en de compressor minder te belasten, moet het verschil tussen de buitentemperatuur en de koeltemperatuur worden beperkt:
- Gebruik condensvrije verfrissing in plaats van koeling;
- Lucht/lucht-warmtepompen zijn zeer efficiënt omdat de lucht rechtstreeks door het koelmiddel wordt gekoeld;
- Voor ‘free geocooling’ is alleen een circulatiepomp nodig om het water (10 °C < T < 18 °C) uit de geothermische sonde te laten circuleren. De compressor wordt niet gebruikt en het stroomverbruik is minimaal. Er kan een mengklep worden gebruikt om de temperatuur boven de 16 °C te houden als condensatie ongewenst is.
Duurzame koeling
Op www.duurzamekoeling.be staat meer informatie over verschillende passieve koelstrategieën en actieve koelsystemen. Je kan er ook twee tools terugvinden; een selectietool die verschillende systemen met elkaar vergelijkt qua comfort en verbruik en een dimensioneringstool die de koelvraag helpt te bepalen.