Structurele keuzes die het verschil maken
De draagstructuur is het skelet van een gebouw en bepaalt sterk welke materialen nodig zijn — en dus ook de milieu-impact. Beton, staal en hout hebben elk eigen voor- en nadelen, bijvoorbeeld op vlak van herbruikbaarheid en draagcapaciteit. Die impact varieert bovendien naargelang de functie en opbouw van het gebouw.
Met de kernboodschappen hieronder begrijp je beter welke milieueffecten je structurele keuzes hebben.
- 💡De context bepaalt welke materiaalkeuze het milieuvriendelijkste is
Afhankelijk van de lasten, overspanning of inwerkende krachten kan een bepaald materiaal efficiënter werken dan een ander. - 💡Cement heeft de grootste impact in het betonmengsel
De CO₂-uitstoot komt vooral van de productie van Portlandklinker. Er bestaan verschillende alternatieven om minder klinker te gebruiken. - 💡Gerecycleerde granulaten in beton leveren beperkte, maar nuttige milieuwinst
Interessant gezien de schaarste van grondstoffen, maar de milieuwinst hangt sterk af van transportafstand en -middel.
Structureel beton
Betonnen structuren hebben een grote impact op het milieu. Dat komt vooral door het gebruik van cement en staal, en doordat er veel beton nodig is. Door slim te ontwerpen, alternatieven te gebruiken en goed te dimensioneren, kun je die impact sterk verminderen Op onze website Circular Concrete : Beton in de circulaire economie vind je voorbeelden van innovatieve technieken die al in de praktijk zijn getest.
Goed voor de milieuprestatie
✅ Vervang cementen met hoog klinkergehalte (bv. Portland cement CEM I of Portland-compsietcement CEM II) waar technisch mogelijk door samengestelde cementen (bv. hoogovencement CEM III of composietcement CEM V).
✅ Optimaliseer wapening, betonvolumes en cementgehalte
✅ Specifieer correct het betonmengsel met behulp van de BETON-app of volg de richtlijnen in het artikel “Beton met een lagere CO2-voetafdruk: mogelijke quick wins.”
Zo ben je zeker van optimale prestatie-eisen én hou je rekening met keuzes die ook een invloed kunnen hebben op de milieu-impact van het beton.
✅Werk met gerecycleerde granulaten wanneer ze lokaal beschikbaar zijn
✅Specifieer prestatiegericht i.p.v. voorschrijvend zodat producenten CO₂-arme bindmiddelsystemen en optimalisaties kunnen toepassen.
Slecht voor de milieuprestatie
❌ Gebruik van standaard CEM I cement zonder dat het nodig is
Onnodig hoge CO₂-impact wanneer alternatief cement technisch volstaat.
❌ Onnodig cementgehalte verhogen bij gebruik van gerecycleerde granulaten
Zo blijft de milieuwinst van recyclage behouden.
Wil je weten waarom we dit voorschrijven?
Ontdek het in ons artikel 'Naar een lagere milieu-impact van beton'.
Een lange levensduur verlaagt de milieu-impact. Volg daarom onze technische voorschriften in Technische Voorlichting 285 'Uitvoering van betonconstructies'.
Structureel hout
Hout is een hernieuwbare grondstof en past goed binnen circulair bouwen. Maar het is niet altijd de duurzaamste keuze. De herkomst, toepassing, de afwerkingsmaterialen en de ontwerpdetails bepalen of je de ecologische voordelen optimaal benut.
Goed voor de milieuprestatie
✅ Gebruik lokaal of Europees hout mét duurzaamheidslabel (FSC/PEFC)
✅ Beperk afwerkingsmaterialen
Laat hout zichtbaar in binnenruimtes in plaats van het af te werken met extra materialen. Zo blijft de milieuwinst behouden, op voorwaarde dat de akoestische en brandeisen dat toelaten).
Slecht voor de milieuprestatie
❌ Verwarren van ‘hout’ met ‘negatieve CO2 balans’
Produceren, drogen, plaatsen van hout heeft nog steeds een impact. Bovendien komt de opgeslagen CO2 weer vrij op het eind van de levensduur.
❌ Onbewerkt hout gebruiken waar het niet geschikt is
Hiermee wordt de levensduur van het hout verkort.
Wil je weten waarom we dit voorschrijven?
Ontdek het in ons artikel 'Milieu-impact van houtskeletbouw.'
Een lange levensduur verlaagt de milieu-impact. Volg daarom onze technische voorschriften op de webpagina Houtbouw.
Milieu-impact van de andere gebouwcomponenten
Verder aan de slag met milieubewust bouwen?
Ontdek hoe je de milieu-impact van een gebouw breder kunt aanpakken, van ontwerp en materiaalkeuzes tot uitvoering en levensduur.