Afb. 1 Roefnaad.
Afb. 2 Aansluiting met een gevelpan.
Afb. 3 Latere isolatiemogelijkheden voor het dak van de aangrenzende woning.
Legende:
1. Lucht- en dampscherm
2. Ondersteuning voor de roeflat
3. Loden loket
4. Afwerkingskap
5. Eventuele opvulling
6. Bestaande kepers
7. Bestaande gordingen
8. Eventuele isolatie
9. Luchtdichte aansluiting
10. Stijve isolatie
11. Soepele isolatie
Legende:
1. Lucht- en dampscherm
2. Ondersteuning voor de roeflat
3. Loden loket
4. Afwerkingskap
5. Eventuele opvulling
6. Bestaande kepers
7. Bestaande gordingen
8. Eventuele isolatie
9. Luchtdichte aansluiting
10. Stijve isolatie
11. Soepele isolatie
Renovatiestrategie en uitvoering
Fase 1: demontage van de bestaande dakbedekking tot op de bestaande keper
De eventueel aanwezige isolatie tussen de kepers kan behouden blijven voor zover de isolatie die erboven aangebracht zal worden toereikend is. In het geval van een sarkingdak dat voorzien is van een isolatie uit polyisocyanuraat (PIR), zal aan dit criterium voldaan zijn wanneer de dikte van de toegevoegde isolatie minstens gelijk is aan de dikte van de reeds aanwezige isolatie (zie § 3.5.1 van de TV 294).
Fase 2: voorbereiding
In het algemeen is de bovenkant van de puntgevel zeer onregelmatig en moet deze geëgaliseerd worden indien men de luchtdichtheid op deze plaats wil veiligstellen. In het bovenstaande voorbeeld wordt de muurkop uniform gemaakt door het aanbrengen van een mortellaag. Bij grotere diktes kan er hiervoor ook een bekist beton gebruikt worden. Het kan eveneens nuttig blijken om de ruimte tussen de eerste keper en de muur vóór de plaatsing van het lucht- en dampscherm op te vullen met schuim. Zo vermijdt men luchtlekken op deze plaats en kan men de binnenafwerking correct aansluiten.
Fase 3: plaatsing van het lucht- en dampscherm (en van het voorlopige waterdichtingsmembraan)
Het lucht- en dampscherm wordt over het dak uitgerold. Het bedekt het bovenste deel van de gemene muur. De luchtdichtheid van de aansluiting tussen de muurkop en het membraan kan bijvoorbeeld tot stand gebracht worden met behulp van:
- een tape of een luchtdichtingskit indien de ondergrond voldoende droog is (zie afbeelding 1)
- een specifieke aansluitingsstrook (slab) die vooraf ingebed wordt in de op de muurkop aangebrachte pleisterlaag (zie afbeelding 8)
- aangepaste stroken samendrukbaar schuim (situatie die voorgesteld is in fiche 2.2). De aandrukking zal later verzekerd worden door de isolatieplaten
- een aangepast expansief schuim indien de ruimte tussen de isolatieplaten en de muurkop voldoende fijn en regelmatig is om de luchtdichtheid op lange termijn te kunnen waarborgen (zie voorschriften van de fabrikant).
Fase 4: plaatsing van de isolatie en de dakbedekking
Specifieke prestatiecriteria voor het detail
Waterdichtheid
De aansluiting op de dakpannen van de aangrenzende woning wordt uitgevoerd met behulp van een loden loket of een gelijkaardig product.
Thermische isolatie
Ter hoogte van de dakrand zijn er twee mogelijkheden:
- ofwel wordt de isolatie aangebracht over de volledige dikte van de gemene muur
- ofwel wordt de isolatie aangebracht tot aan de perceelgrens (over de halve dikte).
Beide opties hebben hun voor- en nadelen.
Indien de isolatie aangebracht wordt over de volledige dikte van de gemene muur (zie afbeelding 5):
- voordelen:
* beide woningen zullen beschermd zijn tegen het optreden van condensatie (temperatuurfactor > 0,7), wat niet het geval was vóór de werken
* de warmteverliezen ten gevolge van de koudebrug verminderen aanzienlijk
- nadelen:
* men zou bij voorkeur het akkoord moeten verkrijgen van de eigenaar van de aangrenzende woning
* soms zal men onvermijdelijk moeten raken aan de dakpannen van de aangrenzende woning
* ter hoogte van de regenwaterafvoeren zijn er aanpassingen nodig aan de voet van het dakschild (gootafdekking ...).
Indien er enkel een isolatie aangebracht wordt tot aan de perceelgrens (zie afbeelding 6), dan geldt het omgekeerde. In het geval van een dak dat geïsoleerd wordt met 20 cm PIR moet het energieverlies per meter vermenigvuldigd worden met vier wanneer de isolatie stopt in de helft in plaats van over de volledige dikte van de gemene muur. Voor meer informatie verwijzen we naar het Buildwise-artikel 2024/02.03 (Hoe de kop van een gemene muur isoleren bij hellende daken?) evenals naar de bijlage van TV 294:
Afvoer van regenwater
Eén van de moeilijkheden bij het langs buiten isoleren van de volledige gemene muur ligt in het feit dat de dakgoten tussen rijwoningen vaak gescheiden worden op de perceelgrens.
Het strekt bijgevolg tot aanbeveling om het water dat van de pannen aan de dakrand afvloeit om te leiden naar de dakgoot van de betreffende eigenaar. In de praktijk kan dit bijvoorbeeld bereikt worden door onderaan het dakschild in een loden slab te voorzien die als deflector fungeert.
Brandveiligheid
Indien de gemene muur overbrugd wordt door een brandbare isolatie (zoals voorgesteld is in afbeelding 3), dan dient men erop toe te zien dat de scheidingsroef over de volledige dikte van de isolatie minstens 38 mm dik is om de snelheid te beperken waarmee een brand zich via het dak van de ene woning naar de andere zou kunnen verspreiden. Indien beide daken gelijktijdig geïsoleerd worden, dan zijn er andere oplossingen denkbaar.
Akoestiek
Indien de gemene muur over de volledige breedte bedekt is met stijve materialen (zoals voorgesteld is in afbeelding 3), dan dient men erop toe te zien dat er tussen de buitenisolatie van de aangrenzende woning en de roeflat een soepele en vezelachtige (of opencellige) isolatiestrook aanwezig is. Indien beide daken gelijktijdig geïsoleerd worden, dan zijn er andere oplossingen denkbaar.
Juridische aspecten
Het langs buiten isoleren is niet altijd verenigbaar met het juridische concept van eigendom. Deze juridische realiteit moet absoluut in aanmerking genomen worden.
Men dient er met name op toe te zien dat niets de eigenaar van de aangrenzende woning verhindert om zijn dak in een later stadium langs buiten te isoleren (zie afbeelding 3). Het lijkt daarom beter om een roeflat te gebruiken (zie afbeelding 1) in plaats van een aansluiting met een gevelpan (zie afbeelding 2), tenzij met de buren overeengekomen is hoe de dakrand eruit moet zien.
Dit aspect wordt in detail behandeld in het Buildwise-artikel 2024/02.03 (‘Hoe de kop van een gemene muur isoleren bij hellende daken?’). Bij de minste twijfel raden we de uitvoerders en ontwerpers aan om een juridisch adviseur te raadplegen. De leden van Embuild kunnen ook contact opnemen met hun juridische dienst.
Fase 1: demontage van de bestaande dakbedekking tot op de bestaande keper
De eventueel aanwezige isolatie tussen de kepers kan behouden blijven voor zover de isolatie die erboven aangebracht zal worden toereikend is. In het geval van een sarkingdak dat voorzien is van een isolatie uit polyisocyanuraat (PIR), zal aan dit criterium voldaan zijn wanneer de dikte van de toegevoegde isolatie minstens gelijk is aan de dikte van de reeds aanwezige isolatie (zie § 3.5.1 van de TV 294).
Fase 2: voorbereiding
In het algemeen is de bovenkant van de puntgevel zeer onregelmatig en moet deze geëgaliseerd worden indien men de luchtdichtheid op deze plaats wil veiligstellen. In het bovenstaande voorbeeld wordt de muurkop uniform gemaakt door het aanbrengen van een mortellaag. Bij grotere diktes kan er hiervoor ook een bekist beton gebruikt worden. Het kan eveneens nuttig blijken om de ruimte tussen de eerste keper en de muur vóór de plaatsing van het lucht- en dampscherm op te vullen met schuim. Zo vermijdt men luchtlekken op deze plaats en kan men de binnenafwerking correct aansluiten.
Fase 3: plaatsing van het lucht- en dampscherm (en van het voorlopige waterdichtingsmembraan)
Het lucht- en dampscherm wordt over het dak uitgerold. Het bedekt het bovenste deel van de gemene muur. De luchtdichtheid van de aansluiting tussen de muurkop en het membraan kan bijvoorbeeld tot stand gebracht worden met behulp van:
- een tape of een luchtdichtingskit indien de ondergrond voldoende droog is (zie afbeelding 1)
- een specifieke aansluitingsstrook (slab) die vooraf ingebed wordt in de op de muurkop aangebrachte pleisterlaag (zie afbeelding 8)
- aangepaste stroken samendrukbaar schuim (situatie die voorgesteld is in fiche 2.2). De aandrukking zal later verzekerd worden door de isolatieplaten
- een aangepast expansief schuim indien de ruimte tussen de isolatieplaten en de muurkop voldoende fijn en regelmatig is om de luchtdichtheid op lange termijn te kunnen waarborgen (zie voorschriften van de fabrikant).
Fase 4: plaatsing van de isolatie en de dakbedekking
Specifieke prestatiecriteria voor het detail
Waterdichtheid
De aansluiting op de dakpannen van de aangrenzende woning wordt uitgevoerd met behulp van een loden loket of een gelijkaardig product.
Thermische isolatie
Ter hoogte van de dakrand zijn er twee mogelijkheden:
- ofwel wordt de isolatie aangebracht over de volledige dikte van de gemene muur
- ofwel wordt de isolatie aangebracht tot aan de perceelgrens (over de halve dikte).
Beide opties hebben hun voor- en nadelen.
Indien de isolatie aangebracht wordt over de volledige dikte van de gemene muur (zie afbeelding 5):
- voordelen:
* beide woningen zullen beschermd zijn tegen het optreden van condensatie (temperatuurfactor > 0,7), wat niet het geval was vóór de werken
* de warmteverliezen ten gevolge van de koudebrug verminderen aanzienlijk
- nadelen:
* men zou bij voorkeur het akkoord moeten verkrijgen van de eigenaar van de aangrenzende woning
* soms zal men onvermijdelijk moeten raken aan de dakpannen van de aangrenzende woning
* ter hoogte van de regenwaterafvoeren zijn er aanpassingen nodig aan de voet van het dakschild (gootafdekking ...).
Indien er enkel een isolatie aangebracht wordt tot aan de perceelgrens (zie afbeelding 6), dan geldt het omgekeerde. In het geval van een dak dat geïsoleerd wordt met 20 cm PIR moet het energieverlies per meter vermenigvuldigd worden met vier wanneer de isolatie stopt in de helft in plaats van over de volledige dikte van de gemene muur. Voor meer informatie verwijzen we naar het Buildwise-artikel 2024/02.03 (Hoe de kop van een gemene muur isoleren bij hellende daken?) evenals naar de bijlage van TV 294:
Afvoer van regenwater
Eén van de moeilijkheden bij het langs buiten isoleren van de volledige gemene muur ligt in het feit dat de dakgoten tussen rijwoningen vaak gescheiden worden op de perceelgrens.
Het strekt bijgevolg tot aanbeveling om het water dat van de pannen aan de dakrand afvloeit om te leiden naar de dakgoot van de betreffende eigenaar. In de praktijk kan dit bijvoorbeeld bereikt worden door onderaan het dakschild in een loden slab te voorzien die als deflector fungeert.
Brandveiligheid
Indien de gemene muur overbrugd wordt door een brandbare isolatie (zoals voorgesteld is in afbeelding 3), dan dient men erop toe te zien dat de scheidingsroef over de volledige dikte van de isolatie minstens 38 mm dik is om de snelheid te beperken waarmee een brand zich via het dak van de ene woning naar de andere zou kunnen verspreiden. Indien beide daken gelijktijdig geïsoleerd worden, dan zijn er andere oplossingen denkbaar.
Akoestiek
Indien de gemene muur over de volledige breedte bedekt is met stijve materialen (zoals voorgesteld is in afbeelding 3), dan dient men erop toe te zien dat er tussen de buitenisolatie van de aangrenzende woning en de roeflat een soepele en vezelachtige (of opencellige) isolatiestrook aanwezig is. Indien beide daken gelijktijdig geïsoleerd worden, dan zijn er andere oplossingen denkbaar.
Juridische aspecten
Het langs buiten isoleren is niet altijd verenigbaar met het juridische concept van eigendom. Deze juridische realiteit moet absoluut in aanmerking genomen worden.
Men dient er met name op toe te zien dat niets de eigenaar van de aangrenzende woning verhindert om zijn dak in een later stadium langs buiten te isoleren (zie afbeelding 3). Het lijkt daarom beter om een roeflat te gebruiken (zie afbeelding 1) in plaats van een aansluiting met een gevelpan (zie afbeelding 2), tenzij met de buren overeengekomen is hoe de dakrand eruit moet zien.
Dit aspect wordt in detail behandeld in het Buildwise-artikel 2024/02.03 (‘Hoe de kop van een gemene muur isoleren bij hellende daken?’). Bij de minste twijfel raden we de uitvoerders en ontwerpers aan om een juridisch adviseur te raadplegen. De leden van Embuild kunnen ook contact opnemen met hun juridische dienst.
