Een economisch systeem
Geothermie benut de energie van de bodem om een gebouw te verwarmen of te koelen. De installatie wordt daartoe gekoppeld aan een warmtepomp en aan een afgiftesysteem op lage temperatuur. Het geheel is het zuinigste en meest performante systeem voor verwarming en koeling.
Ondiepe geothermie: ontwerp en uitvoering van bodemenergiesystemen
Leer meer over bodemenergiesystemen om gebouwen te verwarmen en koelen.
De verwarmingsinstallateur neemt het voortouw in geothermieprojecten
Opdat de klant kan genieten van het btw-tarief van 6%, werkt het boorbedrijf in onderaanneming van de verwarmingsinstallateur. De verwarmingsinstallateur bepaalt de warmte- en koeltebehoeften van het gebouw; het boorbedrijf bepaalt de diepte en het aantal vereiste sondes.
De verwarmingsinstallateur en het boorbedrijf stemmen hun werken op elkaar af
Het boorbedrijf boort de putten, installeert de sondes en de verbindingen met de technische ruimte. Doorgaans vult het bedrijf ook het circuit met de warmtegeleidende vloeistof en test het de dichtheid ervan. De verwarmingsinstallateur installeert en verbindt ten slotte de warmtepomp met de sondes via de aansluitingen die al in de technische ruimte zijn geïnstalleerd.
Erkende boorbedrijven voor geothermie
Je vindt de lijsten met actieve en erkende boorbedrijven per gewest via de links hieronder. De boorbedrijven vermeld op die lijsten kunnen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werken.
Waar kan je boren voor geothermie?
Geothermie met gesloten lussen kan in heel België (de 3 gewesten) worden toegepast.
Meestal moeten de werken alleen gemeld worden. In sommige gevallen daarentegen moet een vergunning aangevraagd worden (in een beschermingszone voor waterwinning en/of naargelang de diepte in Vlaanderen). De wetgeving en de specifieke geologie van een site kan je raadplegen via de tool Smart Geotherm.
Het boorbedrijf stelt het dossier over de technische aspecten (inrichtingsplan van de sondes, snede van de ondergrond ...) samen en helpt de klant bij de nodige stappen.
Bron: BRUDRILL
Geothermische boringen in een stedelijke omgeving
In een stad of bij een renovatie kan de installatie van sondes op meerdere beperkingen botsen (beperkte inname van de ondergrond, krappe ruimtes, moeilijke toegang).
Er zijn dan meerdere oplossingen mogelijk:
- schuine boringen,
- gebruik van een kleinere boormachine, etc.
De putten kunnen worden geboord in een binnenplaats, een tuin of zelfs een ondergrondse parking.
Bron: KL Technics
Geothermie als rendabele investering op lange termijn
De initiële investering in een geothermisch systeem ligt hoger dan bij andere verwarmings-/koelingsoplossingen, maar het is de meest performante en meest duurzame oplossing. De geïnstalleerde sondes hebben dezelfde levensduur als het gebouw. Ze hebben een gegarandeerde levensduur van meer dan 50 jaar en hebben geen onderhoud nodig. De geothermische warmtepompen zijn ook de meest duurzame, want de compressor werkt in betere omstandigheden.
Geothermische warmtepompen:
- zijn stil (groot probleem bij klassieke buitenunits),
- verbruiken minder elektriciteit en vergroten de energieautonomie (met de huidige opeenvolgende crises in het achterhoofd),
- doen de waarde van onroerende goederen stijgen.
Op lange termijn zijn de economische voordelen van een geothermische warmtepomp overduidelijk.
| Soort warmtepomp | Levensduur |
| Lucht/lucht | 10 - 15 jaar |
| Lucht/water | 15 – 20 jaar |
| Water/water (geothermisch) | 20 – 25 jaar |
Uitvoering van geothermische putboringen en sondes
Een geothermische sonde is een warmtewisselaar die in een verticale boring in de ondergrond wordt geïnstalleerd. Het is een lus waarin een vloeistof – doorgaans een glycol-water-oplossing – circuleert. De sonde wordt geïnstalleerd door een boorbedrijf, dat beschikt over het nodige materieel om de verticale boring tot tientallen meters diep (meestal 50 tot meer dan 150 m) uit te voeren en over de juiste vaardigheden voor de soort ondergrond in kwestie (zand, leem, klei, rots).
Verwarmen met een geothermische warmtepomp
Op een diepte van meer dan 10 tot 15 m blijft de temperatuur van de ondergrond heel het jaar door constant. Bodem/water-warmtepompen leveren daardoor sterkere prestaties dan lucht/water-warmtepompen, vooral in de winter. De COP-waarden kunnen gaan tot 8 (tegenover 4 voor een lucht/water-warmtepomp).
Op een diepte van meer dan 10 tot 15 m is de temperatuur namelijk het hele jaar hoger dan 10 °C en neemt die toe met de diepte (2-3 °C/100 m).
Efficiënt koelen met geothermie
Geothermie maakt ook de efficiënte koeling van gebouwen mogelijk. Na een seizoen verwarmen ligt de temperatuur van de bodem en van het water dat uit de sonde komt lager. Zolang de temperatuur van het water onder de 18-20 °C blijft, kan het rechtstreeks worden gebruikt om het gebouw passief te koelen (free geocooling).
Zo niet moet de warmtepomp actief koelen.
In beide gevallen laat de koeling in de zomer toe om de bodemtemperatuur te verhogen en om de bodem voor te bereiden op het komende verwarmingsseizoen. Verwarming en koeling zijn dus complementair bij geothermische systemen.
Geothermie en warmtenetten
Geothermie is een ideale aanvulling op warmtenetten. Het voorziet in lauw water dat kan worden verdeeld zonder al te veel warmteverliezen. De bijkomende verwarming of koeling wordt ter plaatse uitgevoerd, door warmtepompen, in de diverse aangesloten gebouwen.
Smart Geotherm: beoordeel de haalbaarheid van een geothermieproject
De tool bundelt alle relevante informatie die beschikbaar is voor de inrichting van je project, zoals de geologie, de wetgeving, de parameters van de ondergrond, etc. Bovendien kan je de haalbaarheid van je project een eerste keer beoordelen. De tool schat het aantal putboringen en de diepte ervan.
Twee extra tools helpen je ook om de energievraag in te schatten voor het sanitair warm water en voor de verwarming van de binnenruimtes.
Ten slotte heb je de mogelijkheid om een economische en ecologische analyse uit te voeren. Je vergelijkt dan een geothermisch systeem met een lucht/water-warmtepomp en een verwarmingsketel op aardgas in combinatie met een koeltoestel.